Wołyń

Wołyń to historyczna dzielnica Rusi, rozciąga się od górnego biegu Bugu na zachodzie do rzeki Słucz na wschodzie, na północy sięga do Prypeci, południowa granica pozostaje bliżej nieokreślona.

"Nazwa Wołyń nie oznacza obszaru o pewnych, stałych, niezmiennych granicach, zarówno politycznych, jak i geograficznych. Każda epoka dziejowa zmieniała zakres terytorialny obejmowany przez tę nazwę, rozciągając ją lub uszczuplając stosownie do politycznej potęgi krainy, siły jej władców." (Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich)

Zasięg Kolbergowskiej monografii pokrywał się w znacznym stopniu z terytorium guberni wołyńskiej. Utworzona po rozbiorach, ze stolicą od r. 1804 w Żytomierzu, gubernia ta obejmowała dwanaście powiatów: dubieński, krzemieniecki, kowelski, łucki, nowogrodzki (zwiahelski), ostrogski, owrucki, rówieński, starokonstantynowski, włodzimierski, zasławski i żytomierski. Sięgała więc nieco dalej i na wschód, i na zachód od przedrozbiorowego województwa wołyńskiego. Jedynie przebieg północnej granicy XIX-wiecznej guberni i wcześniejszego województwa były zgodne, bo wyznaczała go stara granica między Litwą a Ukrainą należącą do Korony.