Prace przygotowawcze do opublikowania spuścizny Kolberga rozpoczęto już w 1958 roku w tzw. ,,pracowni kolbergowskiej'' Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego (PTL) we Wrocławiu, pod kierunkiem prof. Józefa Gajka. PTL było od dawna rzecznikiem i inicjatorem wydania dorobku tego badacza, a także posiadało wówczas w depozycie znaczną część Kolbergowskiego archiwum.

W roku 1960, decyzją najwyższych wówczas władz państwowych (Rady Państwa), postanowiono opublikować całą Kolbergowską spuściznę w postaci Dzieł wszystkich jako jeden z pomników tysiąclecia państwa polskiego. Opiekę naukową, a także finansowanie zadania powierzono Polskiej Akademii Nauk.

Dla realizacji edycji utworzono w PTL odrębną Redakcję ,,Dzieł wszystkich'' Oskara Kolberga (DWOK), działającą początkowo we Wrocławiu, a od 1962 roku w Poznaniu. Redaktorem naczelnym DWOK został prof. Józef Burszta, który w 1962 roku zgromadził niewielki zespół i zorganizował ostatecznie Redakcję DWOK w Poznaniu. Radą Naukową DWOK od roku 1962 kierował prof. Julian Krzyżanowski. Po jego śmierci od roku 1976 funkcję Przewodniczącego Rady Naukowej objął prof. Gerard Labuda, który pełni tę funkcję do dziś.

Kryzys finansów państwa uniemożliwił w połowie lat 90-tych dalszą działalność Redakcji, będącej wówczas nadal placówką Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego. Permanentny niedobór środków na kontynuację prac i edycji ,,Dzieł wszystkich'' wymusił zmiany statusu placówki i podjęcie takich rozwiązań, które umożliwią opracowanie i publikację pozostałej części dorobku Kolberga. W połowie roku 1997 powołano do życia samodzielną placówkę, która przejęła zadania, dorobek i zespół doświadczonych edytorów i badaczy. Z początkiem 1998 Instytut im. Oskara Kolberga w Poznaniu rozpoczął oficjalnie działalność i kontynuuje prace nad dziedzictwem Kolberga.

Efektem działalności zespołu Instytutu (a wcześniej Redakcji) jest rozpoznanie całości spuścizny Kolberga, wypracowanie specjalistycznego warsztatu edytorskiego w oparciu o systematycznie prowadzone prace naukowo-badawcze, opublikowanie 81 tomów ,,Dzieł wszystkich'' Kolberga, a także wielu innych prac, głównie z zakresu folklorystyki i muzykologii.